Papağan Bakımı

Papağan, kafese konup unutulacak bir kuş değil. Zekâsı bir okul öncesi çocuğa benzetilir. Sıkılırsa tüy yolar, çığlık atar, kafes çubuklarını kemirir. Yani papağan bakımının en büyük sorunu beslenme değil, zihinsel uyarılma eksikliği.

Bu papağan bakımı rehberi, yeni başlayan biri için sırayla ilerliyor: doğru tür seçimi, kafes, beslenme, oyun, sosyalleşme ve sağlık işaretleri.

Önce sorunu tanıyalım

Papağan sahiplerinin en sık yaşadığı üç şikâyet:

• Aşırı ses: Genelde dikkat çekme veya can sıkıntısı kaynaklı.
• Tüy yolma: Stres, tek başına kalma, kuru hava veya sağlık problemi.
• Isırma: Korku, hormonal dönem veya yanlış tutma alışkanlığı.

Üçünün de ortak kökeni aynı: kuşun günü boş geçiyor. Çözüm de aynı yerden başlıyor.

Hangi papağan yeni başlayana uygun?

Tür seçimi, sonraki 10-15 yılınızı belirler. Bazı türler 50 yıl yaşar. Karar vermeden önce ömrü ve ses seviyesini oku.

Apartmanda yaşıyorsan ve ilk kuşunsa: muhabbet kuşu veya sultan. İkisi de eli alışır, konuşmayı öğrenebilir, komşuyu bezdirmez.

Kafes: küçük tutmak en yaygın hata

Ölçü seçerken kural basit: kuş kanatlarını iki yana açtığında hiçbir yere değmemeli, kafes içinde iki-üç kanat çırpıp uçabilmeli.

• Genişlik > yükseklik. Papağan yatay uçar, asansör gibi değil.
• Çubuk aralığı kafayı sıkıştırmayacak kadar dar olmalı.
• Yuvarlak kafes alma. Köşesiz alan kuşta güvensizlik yaratır.
• Tünekler farklı çapta olsun. Tek kalınlıkta plastik tünek ayak tabanını yaralar. Doğal ağaç dalı en iyisi.
• Konum: Bir tarafı duvara yakın, göz hizasında, ailenin bulunduğu odada. Mutfak olmaz; yapışmaz tava dumanı kuşlar için ölümcüldür.
• Cereyan yok. Klima ve pencere önü hasta eder.

Yaşam alanını kurarken diğer türler için de geçerli olan genel prensipler işine yarar; evcil hayvan yaşam alanı hazırlama başlığında anlattığımız "önce güvenlik, sonra konfor" sırası papağanda da aynı.

Beslenme: tohum tek başına yetmez

Sadece ayçiçeği ve karışık tohumla beslenen papağan yağlanır, karaciğeri yorulur. Tohum çikolata gibidir: az, ödül olarak.

Günlük tabak dağılımı

1. %50-60 pelet: Papağanlar için üretilmiş, dengeli mama. Ana besin bu olmalı.
2. %25-30 taze sebze: Havuç, brokoli, kabak, biber, roka, karalahana.
3. %10 meyve: Elma (çekirdeksiz), armut, karpuz, çilek, mango.
4. %5-10 tohum ve kuruyemiş: Eğitim ödülü olarak kullan.

Kesinlikle verilmeyecekler

• Avokado
• Çikolata, kahve, çay
• Tuzlu ve şekerli insan yemekleri
• Soğan, sarımsak
• Elma ve kiraz çekirdeği
• Alkol, sakız, hamur işi artığı

Su her gün değişmeli. Papağan suya yem taşır, kaba dışkı düşebilir. Günde iki kez kontrol et. Ayrıca haftada birkaç kez ılık suyla duş fırsatı ver: sprey ya da geniş bir kap yeter. Tüy sağlığı ve tüy yolmaya karşı en ucuz önlem budur.

Eğlenme: günü doldurmanın pratik yolları

Papağan doğada günün büyük kısmını yem arayarak geçirir. Evde yem 10 saniyede önüne geliyor. Boşluk oradan doğuyor.

• Yem arama oyunu: Peleti kâğıt topların içine sar, kartona sakla. Kuş çözsün.
• Kemirme malzemesi: Boyasız kâğıt, ham deri şeritler, doğal ahşap, hurma yaprağı. Her hafta yenile.
• Oyuncak rotasyonu: Kafeste aynı anda 3-4 oyuncak olsun, her hafta ikisini değiştir. Yenilik ilgiyi diri tutar.
• Zincir ve tel dikkat: Boyun sıkışacak halkalardan ve dağılan ip liflerinden uzak dur.
• Kafes dışı zaman: Günde en az 1-2 saat. Odayı güvene al: pencereler kapalı, perde çekili, tencere kapalı, diğer hayvanlar dışarıda.

Sosyalleşme ve el alıştırma

Acele etmek en büyük hata. Sıra şöyle:

1. Gün 1-3: Sadece konuş. Yanında sakin sesle vakit geçir, elini kafese sokma.
2. Gün 4