Tavşan Sahibi Olmak
Tavşanlar sessizdir. Havlamaz, mırlamaz, dairede yer kaplamaz. Bu yüzden çoğu kişi onları "kolay" evcil hayvan sanır. Oysa tavşan; kedi ve köpekten daha hassas bir sindirim sistemine, sürekli uzayan dişlere ve çok gelişmiş bir kaçma refleksine sahiptir. Yanlış beslenen bir tavşan günler içinde ciddi şekilde hastalanabilir.
Aşağıdaki tavşan bakımı rehberi, konuya yeni başlayan biri için sırayla ilerleyen bir yol haritası sunar.
Önce Şu Sorulara Cevap Verin
- Tavşanlar 8-12 yıl yaşar. Bu süreyi taşıyabilecek misiniz?
- Evde kablo, süpürgelik, halı gibi kemirilebilecek yüzeyler var mı?
- Evin en sıcak günlerde 26 derecenin altında tutulabileceği bir odası var mı?
- Yakınınızda egzotik hayvanlara bakan bir veteriner var mı? (Her klinik tavşana bakmaz.)
- Ailede tüy veya kuru ot alerjisi olan biri var mı?
Yaşam Alanı: Üç Seçeneğin Karşılaştırması
En sık yapılan hata, market rafındaki küçük kafesi yeterli sanmaktır. Tavşan zıplayarak hareket eder; alan darsa kas ve eklem sorunları başlar.
| Seçenek | Artıları | Eksileri | Kime uygun |
|---|---|---|---|
| Küçük kafes (60-80 cm) | Ucuz, taşınabilir | Hareket alanı yok, sıkıntı ve obezite riski | Sadece kısa süreli taşıma/veteriner |
| Geniş çit veya köşe alanı (1,5 m²+) | Temizliği kolay, sınır belli, güvenli | Yer kaplar, günde birkaç saat serbest bırakmak gerekir | Yeni başlayanların çoğu |
| Serbest yaşayan tavşan (oda ya da ev) | En doğal, en hareketli, daha uysal karakter | Ev güvenliği şart, kablo koruma ve mobilya önlemi gerekir | Zaman ayırabilen deneyimli sahipler |
Zemin kaygan olmasın. Tel tabanlı kafesler patide yara açar. Altına sert plastik ya da yıkanabilir mat koyun. Yaşam alanını kurarken genel prensipler için evcil hayvan yaşam alanı hazırlama konusundaki notlar da işinize yarar.
Alanda mutlaka bulunacaklar
- Sınırsız kuru ot bulunan bir ot filesi veya kutusu
- Ağır seramik su kabı (biberonlar yavaş akar, tavşan az su içer)
- Tuvalet kabı ve pelet talaş ya da kağıt bazlı altlık
- Saklanabileceği kapalı bir kutu veya tünel
- Söğüt topu, karton rulo gibi kemirme oyuncakları
Beslenme: Oranları Ezberleyin
Tavşan bakımının en kritik başlığı budur. Sıralama şöyledir:
- Kuru ot (%80): Timothy veya çayır otu. Sınırsız, her zaman erişilebilir. Dişleri aşındırır, bağırsağı çalıştırır.
- Yeşillik (%10-15): Roka, maydanoz, kekik, marul (göbek marul değil), semizotu, havuç yaprağı. Yıkanmış ve oda sıcaklığında.
- Pelet yem (%5): Günde 1-2 yemek kaşığı. Sade, ot bazlı pelet; renkli tohum-mısır karışımı değil.
- Meyve/ödül: Haftada birkaç kez, tırnak ucu kadar. Elma, muz gibi şekerli gıdalar bağırsak florasını bozar.
Kesinlikle verilmeyecekler
- Ekmek, bisküvi, kraker, süt ürünleri, çikolata
- Soğan, sarımsak, patates, avokado
- Kedi veya köpek maması (kedi beslenme rehberindeki mantık tavşana uymaz; tavşan tam otçuldur)
- Marketten alınan tohumlu "tavşan ödülleri"
Tavşan 12 saat yemek yemiyorsa ve dışkı çıkarmıyorsa bu bir acil durumdur. Beklemeyin, veterinere gidin.
Bakım Rutini
| İş | Sıklık | Not |
|---|---|---|
| Su değişimi | Her gün | Kabı da yıkayın |
| Kuru ot tazeleme | Her gün | Bitmeden ekleyin |
| Tuvalet temizliği | Her gün / 2 günde bir | Amonyak kokusu solunum yolunu tahriş eder |
| Tüy tarama | Haftada 1, tüy dökümünde her gün | Tavşan kusamaz, yuttuğu tüy tıkanma yapar |
| Tırnak kesimi | 4-6 haftada bir | Pembe damar bölgesine girmeyin |
| Genel sağlık kontrolü | Yılda 1-2 | Diş ve kilo takibi |
Banyo yapılmaz. Su tavşan için büyük stres kaynağıdır, şok riski taşır. Kirli bölge varsa sadece nemli bezle silin.
Sağlık Belirtileri
Tavşanlar hastalığını saklar. Bu yüzden küçük değişiklikler önemlidir:
- Yem ve ot tüketiminde düşüş
- Dışkının küçülmesi, azalması veya tamamen kesilmesi
- Köşeye çekilme, dişlerini gıcırdatma, karın şişliği
- Gözde ve burunda akıntı, sık hapşırma
- Başı yana eğik tutma, dengesiz yürüme
İlgili kaynaklar